Homecomputers / Hoofdstuk 01

Apple I & II:
van printplaat tot doorbraak

De ene was een bijzonder efficiënt ontworpen printplaat voor liefhebbers. De andere zag eruit als een gebruiksapparaat, toonde kleuren en nodigde een hele industrie uit om erop voort te bouwen.

OntwerperSteve Wozniak
ProcessorMOS 6502
Apple I1976
Apple II1977

01 / De printplaat

Een computer voordat er een computerbedrijf was

De Apple I begon als een persoonlijk project van Steve Wozniak en als iets wat hij bij de Homebrew Computer Club kon demonstreren. Het knappe zat vooral in wat hij met betrekkelijk weinig onderdelen voor elkaar kreeg.

Een Apple I in een handgemaakte houten kast, tentoongesteld in het Smithsonian
Apple I, 1976De printplaat was het product; kast, toetsenbord en scherm liet Apple aan de eigenaar over. Dit bewaard gebleven exemplaar kreeg een handgemaakte houten behuizing.

In 1976 was een ‘personal computer’ meestal een verzameling onderdelen voor een technisch onderlegde hobbyist. Veel machines communiceerden via rijen schakelaars en lampjes. Het ontwerp van Wozniak werkte anders: sluit een toetsenbord en televisiescherm aan en er verscheen tekst in beeld. De betaalbare MOS Technology 6502-processor hield de prijs binnen de perken.

Steve Jobs zag een product waar Wozniak vooral een vernuftige machine zag. Paul Terrell van computerwinkel Byte Shop bestelde vijftig Apple I-printplaten, op voorwaarde dat ze gemonteerd werden geleverd. Dat gebeurde, maar kopers moesten zelf nog zorgen voor een kast, voeding, toetsenbord en beeldscherm. De Apple I was nog geen apparaat voor thuis. Het was de brug ernaartoe.

02 / De complete machine

De Apple II verandert het voorstel

De Apple II werd in april 1977 getoond op de eerste West Coast Computer Faire en vanaf juni geleverd. Daarmee veranderde het onderliggende idee in een consumentenproduct.

Een Apple II met monitor en twee Disk II-diskettestations
Apple IIEen complete computer met toetsenbord, monitor en diskettestations: een heel ander voorstel dan de losse printplaat van de Apple I.

De kunststof kast en het ingebouwde toetsenbord maakten de computer benaderbaar. Hij kon op een televisie of monitor worden aangesloten, startte direct op in BASIC en bood kleurengrafiek, geluid, aansluitingen voor gamepaddles en acht uitbreidingsslots. De oorspronkelijke uitvoering met 4 KB kostte 1.298 dollar. Programma’s en gegevens werden aanvankelijk, zoals bij veel concurrenten, op cassettebandjes opgeslagen.

Vooral de uitbreidingsslots waren belangrijk. Apple leverde een platform; andere bedrijven konden printers, geheugen, communicatiekaarten en specialistische hardware toevoegen. De slim vereenvoudigde Disk II-controller van Wozniak en Apple DOS maakten disketteopslag in 1978 praktisch bruikbaar. Een jaar later veranderde VisiCalc de Apple II in een serieuze zakencomputer: de spreadsheet werd een van de eerste ‘killer apps’ van de personal computer.

Apple I / 1976Apple II / 1977
Gemonteerde printplaatComplete computer in een kast
Eigen toetsenbord en scherm nodigIngebouwd toetsenbord; tv- of monitoruitgang
Tekstbeeld en cassette-interfaceKleur, geluid, BASIC en gamepaddles
Gericht op hobbyistenBedoeld voor thuis, school en bedrijf

03 / Waarom hij ertoe deed

Meer dan een succesvolle computer

  1. 01

    De computer werd zichtbaar

    Kleur, geluid en games lieten direct zien wat een computer kon—zonder een front vol schakelaars.

  2. 02

    Er ontstond een ecosysteem

    De open uitbreidingsslots moedigden makers van software en hardware aan de Apple II als platform te gebruiken.

  3. 03

    Hij verbond markten

    Games trokken gezinnen, scholen kozen Apple voor onderwijs en VisiCalc gaf bedrijven een reden om er een aan te schaffen.

04 / Na de Apple II

Apple in sneltreinvaart

Verschillende versies van de Apple II bleven tot 1993 te koop. Daarnaast—en uiteindelijk daarna—vond Apple herhaaldelijk opnieuw uit hoe een computer eruitzag en hoe mensen ermee werkten.

  1. Lisa

    Een grafische interface en muis bereikten de commerciële desktop, maar met een prijs van 9.995 dollar bleef Lisa eerder een mijlpaal dan een verkoopsucces.

  2. Macintosh

    De compacte Mac bracht grafisch computergebruik naar een veel groter publiek en vestigde een beeldtaal van pictogrammen, vensters en een muis.

  3. PowerBook

    Door het toetsenbord richting scherm te verplaatsen, ontstond ruimte voor polssteunen en een trackball—een indeling die de moderne laptop vormgaf.

  4. Power Macintosh

    Apple verruilde de Motorola 68000-serie voor PowerPC. Het was de eerste grote overstap naar een andere processorarchitectuur.

  5. iMac G3

    De doorzichtige, Bondi Blue alles-in-één-computer maakte de computer weer vriendelijk en opvallend—en werd het duidelijkste symbool van Apples herstel.

  6. Mac OS X

    Mac OS X was gebaseerd op technologie van NeXT, verving het klassieke Mac-systeem en werd de softwarebasis voor Apples volgende tijdperk.

  7. Intel-Macs

    Na de aankondiging in 2005 verschenen in 2006 de eerste Macs met een Intel-processor. Daarmee sloot de Mac technisch nauwer aan op de pc-wereld.

  8. MacBook Air

    Deze uitzonderlijk dunne aluminium laptop liet de ingebouwde optische drive weg en nam draadloze verbindingen als uitgangspunt.

  9. Apple silicon

    De M1 was de eerste door Apple ontworpen chip speciaal voor de Mac en combineerde hoge prestaties met opvallend laag energieverbruik.

05 / Bronnen & verder lezen

Ontdek meer

Beeldverantwoording